माघ १६ , काठमाडौँ
शनिबार पछि ठूलो संख्यामा आधिकारिक वेबसाइटहरू पुनर्स्थापित भए पनि नेपाल सरकारको मुख्य सर्भरले यसलाई बन्द गर्ने उद्देश्यले साइबर आक्रमणको सामना गरिरहेको छ।
शनिबार देशभरका सयौं सरकारी वेबसाइटहरू अवरुद्ध भएको साइबर आक्रमणले अध्यागमन सर्भर बन्द हुँदा अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा समेत असर परेको थियो।
सर्भर सिस्टम फेल हुँदा शनिबार दिनभर उडान प्रभावित भएको त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका महाप्रबन्धक प्रेमनाथ ठाकुरले बताए । ‘हामीले केही विमान म्यानुअल रूपमा छाड्न सफल भयौं,’ उनले भने, ‘नेपाल एयरलाइन्स, एयर इन्डिया र इन्डिगो एयरलाइन्सका उडान एक घण्टाभन्दा बढी ढिला भएको हो ।
अधिकारीहरूले भने कि यो सेवा अस्वीकार (DDoS) आक्रमणहरू वितरण गरिएको थियो जुन सेवा अस्वीकार (DoS) आक्रमणहरूको उपवर्ग हो। DDoS आक्रमणमा धेरै जडित अनलाइन यन्त्रहरू समावेश हुन्छन्, सामूहिक रूपमा बोटनेटको रूपमा चिनिन्छ, जुन नक्कली ट्राफिकको साथ लक्षित वेबसाइटलाई ओझेलमा पार्न प्रयोग गरिन्छ।
सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयअन्तर्गतको राष्ट्रिय सूचना प्रविधि केन्द्र (एनआईटीसी)का सहायक निर्देशक रमेशप्रसाद पोखरेलले भने, ‘हामीले अधिकांश सरकारी वेबसाइटहरू पुनः खोल्न ट्राफिकको आकार घटाउन सफल भएका छौं। “तर हाम्रो मुख्य सर्भरमा आक्रमण आइतवार पनि जारी रह्यो।”
उनका अनुसार सरकारी एकीकृत डाटा सेन्टर (जीआईडीसी) मा रहेको सरकारको एक मात्र केन्द्रीय डाटा बैंकमा साइबर हमलाका कारण झण्डै १ हजार ५ सय सरकारी वेबसाइट बन्द भएका छन् ।
सरकारको मुख्य प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारमा रहेको GIDC NITC द्वारा व्यवस्थित छ।
NITC ले सूचनाको डाटा बैंकको रूपमा काम गर्दछ, सरकारी कार्यालयहरूमा अभिलेखको कम्प्युटराइजेशन र सामग्रीको विकास र विस्तार गर्न मद्दत गर्दछ।
“आइतबार दिउँसोसम्म हामीले एक हजारभन्दा बढी सरकारी वेबसाइटको सेवा पुर्नस्थापित गरिसकेका छौं,” पोखरेलले आफ्नो कार्यालयमा देशभरबाट वेबसाइट बन्द भएको गुनासो आउने क्रम जारी रहेको बताए ।
अध्यागमन सर्भर बन्द भएपछि एनआईटीसीलाई पुनःस्थापना गर्न करिब चार घण्टा लाग्यो। अध्यागमन विभागका सूचना अधिकारी कमलप्रसाद पाण्डेले भने, ‘साढे तीन घण्टा बिग्रिएपछि शनिबार साँझ ५ः३० बजेदेखि हाम्रो सर्भरले काम गर्न थाल्यो । “हाम्रो सर्भर रिस्टोर भएपछि हाम्रो अनलाइन सेवा सञ्चालनमा कुनै समस्या आएको छैन।”
अधिकारीहरुका अनुसार मुख्य सर्भर ओभरलोड भएकाले शनिबार धेरै सरकारी वेबसाइटहरु बन्द गरिएको थियो । “धेरै देशका आक्रमणकारीहरूले पठाएको ठूलो ट्राफिकले हाम्रो प्रणालीलाई ओझेलमा पारेको छ। हामीले ट्राफिकको आकार तत्काल घटाउन असफल भयौं, जसले गर्दा सरकारी वेबसाइटहरू बन्द भएका छन्,’ पोखरेलले भने।
